Radyofarmasi Anabilim Dalı

Genel Tanıtım

Nükleer Tıp alanında, hastalıkların teşhis ve tedavisinde kullanılan, yapılarında radyoaktif kısım (radyonüklid- çok düşük miktar radyoaktivite) içeren, hastalara çeşitli yollarla verilebilen (enjeksiyon veya ağızdan) farmasötik dozaj şekillerine “Radyofarmasötik” adı verilir.

Hastalıkların tanı ve tedavisinde kullanılan  radyoaktif maddelerden hareketle  radyofarmasötiklerin formülasyonu, geliştirilmesi, hazırlanması, işaretlenmesi (radiolabelling), kalite kontrolü, kayıtlarının tutulması ve hastaya uygulanmasına kadar geçen süreçten sorumlu eczacılık dalına  “Radyofarmasi” ve bu işlerle uğraşan eczacıya “Radyofarmasist (Nükleer Eczacı)” denir.

Radyofarmasötiğin hastaya verilmesinden sonra, radyonüklitten yayılan radyasyon detektörlerle belirlenip, bilgisayar yardımı ile görüntüye dönüştürülür. Radyofarmasötiklerin organizmadaki dağılımının görüntülenmesi ile anatomik bilgiler, dağılımın zamana göre değişikliklerinin saptanması ile de fizyolojik bilgiler elde edilir. Ayrıca radyofarmasötikler tedavi ve farmasötik dozaj şekillerinin geliştirilmesi amacı ile de kullanılmaktadır.

Radyofarmasötiklerin  Kullanım Alanları

  • Nörolojik uygulamalar
    • Bazı felç hastalıklarında felc tanısının konulmasında
    • Bunama tanısında
    • Beyin – boyun damar ameliyatlarının değerlendirilmesi için
    • Ameliyatı planlanan epilepsi (sara ) hastalarında
  • Onkolojik uygulamalar
    • Bazı tümörlerin yerinin gösterilmesi
    • Tümörlerin evrelenmesi
    • Tümörlerde sıçrama olup olmadığının değerlendirilmesi
    • Kanserli kemiklerdeki ağrının tedavisi
  • Ortopedik uygulamalar
    • Gizli kırıkların gösterilmesi
    • Kemik enfeksiyonları
  • Böbrek uygulamaları
    • İdrar yollarında tıkanıklıkların gösterilmesi
    • Böbreklere idrar kaçışı olup olmadığının araştırılması
    • Böbrek enfeksiyonlarının araştırılması
  • Kalp Uygulamaları
    • Koroner arter hastalıklarının tanısı
    • By-pass cerrahisi olanların değerlendirilmesi
    • Bazı hipertansiyon hastalarında hastalığın nedeninin araştırılması için
    • Böbrek transplantasyonlarında hastaların takibi
  • Akciğer uygulamaları
    • Pulmoner emboli ( akciğerlerde kan pıhtılaşması ) tanısı
  • Diğer Uygulamalar
    • Guatr hastalıkları
    • Çeşitli yemek borusu ve mide hastalıkları
    • Safra kesesi hastalıkları
    • Barsak kanamaları
    • Gizli enfeksiyon şüphesi
    • Lenf yollarının incelenmesi
    • Göz yaşı yollarının incelenmesi
    • Tükrük bezlerinin fonksiyonlarının incelenmesi
    • Çeşitli radyofarmasötiklerle değişik tümörlerin görüntülenmesi
    • Vücuttaki gizli enfeksiyonların araştırılması